Jump to content

Niger

Dagan Wikipedia
Niger
state of Nigeria
Inception3 Bedzo gani 1976 Edit
Native labelNiger Edit
Named afterNiger River Edit
Official languageEnglish language Edit
ContinentAfrica Edit
CountryNigeria Edit
CapitalMinna Edit
Located in the administrative territorial entityNigeria Edit
Located in time zoneUTC+01:00, Western European Time Edit
Coordinate location10°0′0″N 6°0′0″E Edit
Office held by head of governmentGovernor of Niger State Edit
Executive bodyexecutive council of Niger State Edit
Legislative bodyCatanbako Yan Niger State Edit
ReplacesNorth-Western State Edit
Official websitehttps://nigerstate.gov.ng/ Edit
Category for maps or plansCategory:Maps of Niger State Edit
Map

Niger State[1][2][3][4][5][6] Niger kin tetengi yi o dan kpangwa eyigwapin nya Nejariya o abe kin na de epe dan kinbabona na. Kin Niger de gwala guta; Zone A, B, be C nyi. Etishi u mayi Minna. Ezhi wunciko ndocizhi yi Bida, Kontagora be Suleja e. Wunde tuntundan dozhi eya kpautwani be shitota e tu gwegi be nini (1976), kamina eyigwapin-eyilazhin kin gankpa lo kin Neja ganibe kin Sokoto e na. Emi u yi o ya Ibrahim Badamasi Babangida ganibe Abdulsalami Abubakar, edzoshici sojazhi nya Nejariya nya panyi. Nupe, Gbagi, Kamuku, Kambari, Gungawa, Hun-Saare, Hausa be Koro gazhi yi kundo nya ezhimi nazhi e fezhi kin Neja o na.

Eka wuncin de sunna dagan ndadunma nyan eka ga'o. Guba mini dukunta enan nyan nuwan nan zhi fi Nigeria'o nan, dukunta enan Kainji be nyan Shiroro'e zhi eka Niger'o keba gani be dukunta enan Zungeru'i, dukunta enan Jebba chi tacin'o ya gangani Niger be Kwara'e. Nuwan Gurara na tiye chi eka Niger'o nan, eka tetengi Gurara de sunna dagan nuwan Gurara'o, nan baga bo nuwan'e je kpe'o nan. Baga bo National park nyan Kainji chi'o, National park nan wancin gan Kin Nigeria kpata'o nan, chi kezhe de nuwan Ndadunma Kanji nan, emi daba nyan eka Borgu ah be emi daba nyan Zugurma.

Gominati

[yejin | Eba Yiyejin]

Ke dozhi eka kaman nyan kin Nigeria nan, eka Niger de ye ladan gwata gominati nan che nan che chi li nan, nyan gbani yi Mohamed Umar Bago. Gomina wuncin'e lotun be emi shaura tacin nyan Niger'e, ezhiti'u yi Minna.

Kuliya che

[yejin | Eba Yiyejin]

Gomina'e de lili be tsari nyan two-round system'i. lili nyan eza sangana chaba'o, enan wachi'a de nyana gan 25% nyan enan nan ah ga che ekpo guba mini guta eka tetengizhi eka ga'o nan, kagan enan wachi wuncin go sangana ga gan'a, ah jin sangana ebaci ya enan wachi nan nyan eti be enan wachi nan ga de dokun dokun enan mini eka tetengi nazhi dokun gan nan.

Eka tetengizhi

[yejin | Eba Yiyejin]

Eka wuncin de eka tetengi 25, ndondo mini'a bo de etishi nyan chiarman, eba nan zhi ah ganfi kpata na de nusa

Katun/Kpikpe

[yejin | Eba Yiyejin]

Makanta legenlege zhi nyan eka Niger yi:

  1. Federal Polytechnic, Bida
  2. Federal University of Technology Minna
  3. Ibrahim Badamasi Babangida University, Lapai
  4. Niger State Polytechnic, Zungeru
  5. Federal College of Education Kontagora
  6. Edusoko University Bida
  7. New Gate University Minna
  8. Niger State College of Education Minna
  9. Government Technical College Minna
  10. Government Technical College Kontagora
  11. Niger State College of Nursing Bida
  12. Government Technical College Bussa
  13. Government Technical College Eyagi, Bida
  14. New Gate College of Health Science and Technology Minna
  15. School of Basic Midwifery Minna
  16. Federal Government Girls, Bida

Ezhilo/Eko

[yejin | Eba Yiyejin]

Eko gominati fitizhi yi:

[yejin | Eba Yiyejin]

Eko A1 north dagan Illorin nyan eka Kwara dah Ndadunma Niger gwata kpandara egwa guni nyan Jebba, nan de ekpa 388km na, chi dan mini eko ninibo nyan Africa'o nan (TAH2:Trans-African Highway 2), Lo Kontagora, Fe tagwa wan Ibeto da Yelwa nyan eka Kebbi.

Eko A124 nyan yilozun dagan eko A1 nyan yilazhin Mokwa da wan Bida toh Agaie ke eko Bida-Abuja nan lo Abuja, FCT na chi Kudan bo na, Eko guba lo Benin.

Eko Minna-Bida Eko Mararaba lo Makutu lo Map,yilozun Minna'o tinya matumbi be Paiko'e lo eko A124 nyan Daga Eko Yelwa lo Mokwa go Ndadunma Niger gan be kpandara'e,dagan Kato lo ekpa eya Jinjima:

Eko Western line Dagan yilazhin 3

ka Lagos'o go tinya Ibadan be Ilorin pa Ndaduman Jebba tu be kpandara ekpawun 547m'i (eya 1915), Tinya dan Minna lo Kaduna, Be ekosa'e chi Minna'o, Be ekapawun 155km lo Nuwan Baro na chi Ndadunma Niger'o nan, nan tagwa wan Kano be eko Yilazhin nan.

fili yafiti:

fili yafiti Minna

Enyan Soko'a jin zhibozhi

[yejin | Eba Yiyejin]

Eka Niger de enyan Soko'a jin zhibo zhi dokun dokun ke:

  • Uranium
  • Coal
  • Gold
  • Iron ore
  • Tin
  • Phosphate
  • Crude oil
  • Molybdenum
  • Salt
  • Gypsum

Santatun

[yejin | Eba Yiyejin]
  1. Baba, J.M (1993). 'Niger state: Nigeria: Giant in the tropics, Vol.2: state survey'.
  2. A.B. Mamman, J.O. Oyebanji (2000). 'Nigeria: A people United, A Future Assured. Vol.2'.
  3. Terhemba wuam, Muhammed Lawal Salahu (2014). 'Aspects of Niger state History: Essays in Honour of Professor Ibrahim Adamu Kolo'.
  4. 'Nigeria at a glance | FAQ in Nigeria'. 'www.fao.org'. Retrieved (4 November 2022).
  5. Nigeria at a glance | FAQ in Nigeria'. 'www.fao.org'. Retrieved (4 November 2022).
  6. https://web.archive.org/web/20171010054745/http://population.gov.ng/core-activities/surveys/dataset/(2006) -phc-priority-tables/